Haarlem, 14 april 2020
Beste Minister Ingrid van Engelshoven,
 
Vanochtend heb ik gekeken naar uw vraaggesprek met Platform ACCT. Er zou gisteren, 14 april, een Werkconferentie Arbeidsmarkt Culturele en Creatieve Sector hebben plaatsgevonden waar u zou spreken. Dat ging uiteraard niet door. Nu werd u geïnterviewd over de actuele arbeidsmarkt in de cultuur door een keurige, geduldige interviewster.
 
Laat ik eerlijk zijn: ik zou dat geduld met u niet hebben kunnen opbrengen. De grote vraag aan u was uiteraard: hoe redden we de cultuursector in deze coronacrisis? Uw antwoorden hierop zijn zouteloos, passief en generiek. Wij leren dat u goed slaapt, of af en toe wakker wordt met vragen die u nog moet beantwoorden. U weet “dat dit vragen zijn die iedereen heeft” en wendt zich hiervoor “tot anderen”. Er moet “nagedacht worden over”; men moet “bewust zijn van”; er wordt “met u geconstateerd dat”; u zult “in gesprek gaan over”; en welk ambtelijk cliché je maar kunt verzinnen. Als u even lucht nodig heeft gaat u een rondje hardlopen en realiseert u zich dat u – in tegenstelling tot de sector waar u voor werkt – nog wel een inkomen heeft en hoe gezegend u daarmee bent.
 
Laat ik minder omslachtig zijn: deze crisis vernietigt de cultuursector in Nederland. Niets minder dan dat. Er ís straks geen cultuuraanbod meer als er niet op de hele korte termijn een ongekend reddingsplan komt.
 
Uit het gesprek met platform ACCT maak ik het volgende op: U erkent dat de cultuursector voor de Nederlandse maatschappij en haar economie van vitaal belang is. U ziet in dat de druk op het eigen verdienvermogen van de afgelopen tien jaar de kwetsbaarheid van deze sector heeft vergroot. U hoop dat iedereen zo snel mogelijk weer aan de slag kan en zijn creativiteit aanwendt om binnen de ‘anderhalvemetermaatschappij’ cultuur te beoefenen.
 
Prachtig, maar deels erg naïef. Halbe Zijlstra heeft in 2011 de cultuursector verminkt en invalide gemaakt. De sector heeft dit ternauwernood weten te doorstaan, omdat geld niet zijn drijfveer is. Het is de waarde van de cultuur zelf, en de onvoorwaardelijke toewijding daaraan, die de maker drijft. Dit is onderdeel van zijn identiteit en die verdedigt hij tegen iedere prijs. Hiermee waarborgt hij het vitale belang van cultuur voor de maatschappij, en is zijn bijdrage aan de economie – 3,7% van het BNP – gegarandeerd. Maar nog belangrijker is de moraal die mede dankzij cultuur in ons land hooggehouden wordt. In alle sectoren hebben mensen het zwaar, en op persoonlijk vlak is het leed voor velen groot. Maar zonder cultuur zal de moraal in Nederland op termijn breken. Dat de gevolgen hiervan desastreus zijn behoeft geen verdere toelichting.
 
Zijn maatschappelijke betekenis kan de cultuursector alleen vervullen als hij overleeft. De door u bewonderde vitaliteit, inventiviteit, en leercurve in het ondernemen die de cultuursector de afgelopen tien jaar heeft doorgemaakt zijn echter schijnkwaliteiten. De sector opereert al jaren in een code rood waarin het decorum hooggehouden wordt, terwijl de financiële zekerheid – laat staan het perspectief – continu nul is. Deze overlevingsstand had de sector jaren kunnen volhouden, maar de coronacrisis deelt een nekslag uit.
 
Zonder ongekende financiële steunregelingen voor de cultuursector op korte termijn, zal er binnenkort geen cultuuraanbod meer zijn. ‘Anderhalvemeter-oplossingen’ voor concertzalen en theaters bestaan niet. Al kunnen ze straks weer open, dan duurt het nog tijden voordat het publiek weer in groten getale durft te komen. Voor podiumkunstenaars geldt dat zij nog maanden werkloos thuis zullen zitten. Hoe langer dit duurt, hoe meer van hen zullen stoppen met hun werk.
 
U zegt in het gesprek aan een plan te werken. Ik roep u op om uw kracht en macht te tonen en veel sneller, concreter en ambitieuzer te handelen. Wilt u het vertrouwen van de sector, dan zult u moeten presteren. Zoals je in het theater om 20:15 uur het toneel op moet – no matter what – geldt nu voor u: aanvang!
 
Hoogachtend,
 
Christiaan Kuyvenhoven
pianist, presentator, theatermaker

Live vraaggesprek met Minister van OCW Ingrid van Engelshoven from Platform ACCT on Vimeo.

News

One Reply to “Aan Minister Ingrid van Engelshoven: Aanvang!”

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *